Joran van der Sloot en Natalee Holloway

Interessante, boeiende televisie op RTL5 vorige week zondag met de uitzending over Joran van der Sloot. Belangrijkste conclusie die daaruit getrokken moet worden is dat Joran opnieuw heeft bekend dat hij wel degelijk aanwezig was toen Natalee Holloway om het leven kwam en dat hij samen met een vriend het lichaam heeft gedumpt. Alleen de plaats en de wijze waarop is anders. Verder riep de uitzending heel veel vragen en ook veel scepsis op, niet in de laatste plaats omdat justitie op Aruba inmiddels enkele beweringen van Joran naar het rijk der fabelen heeft verwezen. Of was dat juist zijn berekende opzet: wéér een ander verhaal vertellen, waardoor mensen hem niet meer serieus nemen en hij eerder als een fantast te boek staat dan als een mogelijke moordenaar?

Presentatrice Michelle Kosinski

Betaald interview

Ik heb de uitzending samen met collega Kees van der Spek in een Amsterdams hotel bekeken, in gezelschap van Michelle Kosinski, een bekende presentatrice van het Amerikaanse NBC-News, die graag onze bevindingen en conclusies voor de ‘Today’s show’ wilde opnemen.

Jaap Amesz

Al kijkende en pratende viel ons een aantal dingen op. Belangrijk is natuurlijk dat er betaald is voor het interview en niet zo zuinig ook. Dat komt meestal het waarheidsgehalte niet ten goede. Jammer was ook dat de interviewer ‘Terror Jaap’ was en niet een ervaren reporter of politieman met dossierkennis, die gedetailleerde vragen kon stellen. Opvallend was ook wel dat als er een keer een gedetailleerde vraag kwam, Joran prompt uit evenwicht leek en er een aarzelend antwoord kwam, alsof hij het ter plekke moest verzinnen.

Joran lijkt puur uit te zijn op geld

Spijt

Toen Michelle Kosinski mij na afloop vroeg of ik dacht dat het waar was wat Joran had verteld, heb ik daar niet rechtstreeks op geantwoord, maar eerst verwezen naar de beweegredenen van Joran om nu eindelijk ‘de waarheid te vertellen’. Joran claimt dat het hele drama hem te zwaar op zijn gemoed ligt, dat hij hoopte het te kunnen vergeten, maar dat dit niet lukte. En ook dat hij er enorme spijt van heeft dat hij het niet direct heeft opgebiecht, dat hij excuus wil aanbieden voor zijn gedrag en hoopt dat de moeder van Natalee hem nu kan vergeven. Kijk, als dat waar is, dan begrijp ik dus niet dat je dan naar iemand als ‘Terror Jaap’ gaat en niet met een advocaat – bijvoorbeeld zijn vader – naar de politie. Sterker nog, dat je voor zo’n interview zelfs rijkelijk laat betalen. Is dat spijt? Is dat berouw? Je grof laten betalen terwijl je in één adem toegeeft dat je bloed aan je handen hebt? Bloed van een meisje van negentien.

Patrick van der Eem

Opzetje

Dat Joran in dezelfde praatsessies met ‘Terror Jaap’ bovendien beweerde dat onze geruchtmakende verborgen camera-actie twee jaar geleden doorgestoken kaart was omdat hij dit alles met infiltrant Patrick van der Eem had bekokstoofd, bewijst mij dat Joran een ordinaire aartsleugenaar is en helemaal geen schoon schip wil maken, maar nog steeds volop aan het manipuleren is. (Deze uitspraak zat overigens niet in de uitzending, maar is wel gedaan door Joran).

Joran met zijn moeder en inmiddels overleden vader

Ouders

Het interview met Joran is al in augustus 2009 opgenomen en nu pas uitgezonden. Wat ik me afvraag is hoe zijn ouders hierop hebben gereageerd. Dat daar niets van bekend is geworden, vind ik een veeg teken. Jorans ouders hebben altijd gezegd dat als er een aanwijzing zou zijn dat hun zoon schuldig was zij zelf met hem naar de politie zouden stappen. Welnu, dat is bij mijn weten niet gebeurd. Of wisten ook zijn ouders niets van deze ultieme bekentenis af? Dat is moeilijk voor te stellen als de bekentenis tenminste de waarheid is. Als het een leugen is, valt het beter te snappen, want dan zal Joran zijn ouders niet hebben ingelicht.

Problematisch is natuurlijk dat de politie inmiddels een aantal beweringen van Joran onderuit heeft gehaald. Officier van Justitie mr. P. Blanken verklaarde deze week aan de Telegraaf: ‘Als Natalee van een balkon is gevallen, dan is het in ieder geval niet het balkon dat Joran heeft aangewezen’. En ook: ‘Als het lichaam van Natalee in een auto van een vriend is vervoerd, dan is het in ieder geval niet de auto van de vriend die Joran heeft aangewezen’. Dat geeft ernstig te denken.

Joran kent het kleine Aruba op zijn duimpje

Tijd en route

Dat het tv-programma verklaarde dat de ‘tijdslijn’ in het verhaal van Joran klopte, vond ik niet indrukwekkend, to put it mildly. Natúúrlijk klopt dat. Joran weet als geen ander de feiten van die avond en dus plaats hij ze ook tegen die achtergrond. Hij kon het moeilijk over een andere avond hebben. En dat hij de route naar het huis van zijn vriend correct wist te beschrijven vanaf het strand, is bijna een lachwekkende constatering als je weet dat hij jaren op het piepkleine eiland heeft gewoond. Het zou heel gek zijn als hij dat niet had gekund. Wie weet er niet waar zijn vrienden wonen? Wat ik veel opmerkelijker vind, is dat Joran stelt dat hij zijn ‘vriend’ – de medeplichtige dus – die nacht, zo rond half twee, op het pikdonkere, verlaten strand toevallig is tegengekomen toen hij daar met Natalee had zitten flikflooien. Dat vraagt wel veel van mijn goedgelovigheid. Ik ben daar op het strand geweest, het is daar ’s nachts aardedonker en ik geloof er weinig van dat je daar op een zondagnacht – terwijl iedereen de volgende dag naar school en aan het werk moet – zo maar een een vriend tegen het lijf loopt. Dat is, zoals dat heet, te mooi om waar te zijn. (Voor de kenners van de zaak: dit lijkt ook niet erg te corresponderen met de rol van de gebroeders Deepak en Satish in deze zaak, die Joran op het strand hadden afgezet). En zo waren er wel meer details waar ik grote vraagtekens bij plaatste.

Het balkon-scenario kwam ook bij mij ongeloofwaardig over, zeker toen ik de hoge reling zag in de reportage. Deze was meer dan een meter hoog. Ik schat zelfs 1.15 meter en als je dan weet dat Natalee maar 1.50 meter lang is, dan moet ze op dat balkonnetje bijna een Olympische ‘fosbury-flop’ hebben gemaakt – en dan nog zonder aanloop ook – om er vanaf te vallen.

De tranen van Joran: echt of nep? (Bron: RTL)

Tranen

Dan de tranen van Joran. Ik hoorde enkele mensen zeggen: ‘Dat acteert hij toch niet? Dat zag er zo echt uit…’. Nou, dat is wel het laatste waar ik bij iemand op af ga. Dertig jaar misdaadverslaggeving hebben me al dikwijls geleerd dat als er gevangenisstraf of ernstig reputatieverlies op het spel staat,  daders begenadigde acteurs zijn, sommigen zelfs Oscar-waardig. Bovendien sluit het niet uit dat Joran op het moment dat hij zijn verhaal deed aan de werkelijke gang van zaken terugdacht en dit gewoon op zijn nieuwe verhaal projecteerde. Het moment dat hij zijn drinkglas stukgooide (hij gooit nogal eens met glazen…) vond ik nogal gespeeld overkomen, maar daar kan ik me in vergissen. De camera registreerde ook niet zijn gezichtsuitdrukking.

Het zal me niet verbazen als Joran eerdaags zegt dat hij het hele verhaal uit zijn mouw heeft geschud, gewoon omdat hij er door ‘Terror Jaap’ rijkelijk voor is betaald en hij dus ‘waar voor zijn geld moest leveren’ en maar een verhaal heeft opgedist. Dit is ook meteen het essentiele verschil met onze verborgen camera-actie, waarbij Joran in de beslotenheid van een auto tegen wat toen zijn ‘beste vriend’ was een geheim opbiechtte, zonder dat hij wist dat het werd opgenomen.

Joran aan de leugendetector (Bron: RTL)

Leugendetector

Dat in de uitzending een leugendetector en zelfs een voice-stress-analyzer werd gebruikt moet waarschijnlijk verklaard worden uit het verlangen om de reportage een wetenschappelijk verantwoord tintje te geven, maar had voor mij niet gehoeven. Het voegde weinig concreets toe en heeft in ieder geval in Nederland nul en generlei waarde voor het bewijs.

En als we dan toch dit soort subjectieve methoden introduceren, kan ik wel melden dat NBC’s Michelle Kosinski tijdens de uitzending een groot aantal keren om Joran moest lachen. Zij kon het Nederlands uiteraard niet volgen en moest dus afgaan op zijn ‘body-language’ en die vond zij op momenten die ernstig bedoeld waren, juist lachwekkend overkomen – voor wat het waard is.

Joran weigert met zijn 'bekentenis' naar de politie te stappen

Schoon schip

Al met al kom ik terug op wat ik aan het begin van dit verhaal al heb gezegd: Joran, als je werkelijk spijt hebt en schoon schip wilt maken, meld je dan met een advocaat bij de politie, doe je verhaal en geef eens antwoord op elke vraag die er wordt gesteld… En doe je dat niet, dan ben je nog steeds de gewetenloze leugenaar en manipulator die op nietsontziende wijze speelt met de gevoelens van de nabestaanden, zoals Natalee’s moeder Beth Holloway.

En eerlijk gezegd denk ik dat het laatste het geval zal zijn.

Peter R. de Vries