Onze uitzending over de gewelddadige dood van matroos Leo Rapmund (36) aan boord van de Shell-tanker ‘Capulonix’ in 1974, heeft veel stof doen opwaaien. In de reportage kwam naar voren dat Shell de nabestaanden van Rapmund volkomen onjuist had voorgelicht over zijn dood en slechts had gemeld dat hij ‘vermist was op zee’, terwijl men in werkelijkheid heel goed wist dat hij door een andere Shell-matroos om het leven was gebracht. En toen de familie van Rapmund daar in 1995 door een opvarende-in-gewetensnood alsnog over werd geïnformeerd, werden zij op een stuitende wijze door Shell en hun advocaten afgepoeierd. Alle verantwoording en aansprakelijkheid werd van de hand gewezen. En toen wij weer ruim dertien jaar later, begin 2009, aan de zaak begonnen beweerde Shell aanvankelijk op nogal hautaine toon dat men helemaal niets meer over de affaire kon terugvinden en dat men zich ook van het gesprek met de nabestaanden in 1995 totaal niets meer kon herinneren, nee, ook de betrokken advocaten niet.
VERONTWAARDIGDE REACTIES
Na de uitzending heeft een aantal kijkers verontwaardigd naar Shell gereageerd. Zij spraken schande van de ‘doofpotpraktijken’ van de oliemaatschappij.
Als concern zijn er globaal twee mogelijkheden hoe je op zo’n uitzending en de daarop volgende commotie kan reageren:
- Als oud-werkgever van Rapmund neem je beschaamd contact op met zijn nabestaanden en onder het motto beter-laat-dan-nooit erken je dat er pijnlijke fouten zijn gemaakt en bied je daar excuses voor aan: kunnen we nog iets voor u doen?
- Als machtige oliemaatschappij geef je nooit toe dat de eigen organisatie heeft gefaald en dus steek je kop in het zand en volhardt in het eerder ingenomen standpunt – ook al wijst alles op het tegendeel – en biedt geen excuses aan.
Shell is van de tweede categorie. De maatschappij heeft na de uitzending helemaal niets aan de familie laten horen.
‘GEEN DOOFPOT…’
De kijkers die reageerden naar Shell, kregen allemaal een nogal onbeholpen standaardreactie terug, die door hen aan ons is doorgezonden. In deze mail, dat voor een groot gedeelte bestaat uit halve waarheden, benadrukt Shell nog eens dat het hier ‘allesbehalve om een doofpot ging’.
Shell schreef het volgende aan de mensen die reageerden:
Wij vinden het jammer dat u blijkbaar alles wat in het progamma door de heer De Vries werd gezegd zonder meer voor waarheid aanneemt.
Wij hebben de heer De Vries op 21 april j.l. een lange fax gestuurd met ons verweer en bovendien met de feiten die wij hebben kunnen achterhalen. Kennelijk vond hij het niet nodig om die informatie voor het programma te gebruiken.
Deze informatie bevatte in hoofdzaak het volgende:
- wij hebben in 1974 destijds de familie van de overledene geïnformeerd. Helaas kunnen wij op dit moment niet meer achterhalen in welke mate van detail dat is gebeurd. Het voormalig personeelsdossier van de betrokkene is niet langer in ons bezit (bewaartermijn tot begin 2008 tien jaar) en de informatie betreffende de oud-personeelsleden hebben we tot dusverre niet kunnen traceren.
- de kwestie is door ons wel degelijk gemeld bij de autoriteiten (Koninklijke Marechaussee en politie Rotterdam) en de kopieën daarvan hebben we aan de heer De Vries toegestuurd (incl ooggetuigeverslagen van wat er aan boord is gebeurd).
Gelet op de manier waarop de heer De Vries onze informatie heeft genegeerd, kunnen we ons voorstellen dat u hier zo op heeft gereageerd. Maar gelet op het bovenstaande kunt u afleiden dat het hier allesbehalve om een doofpot ging.
Met vriendelijke groet,
André Romeyn
Shell
De feiten liggen echter anders dan Shell wil doen geloven. Het is daarom goed om nog eens op aantal punten te wijzen.
