De Pers

BYLINE: Mark Koster amsterdam

Hij won een Emmy met de reportage over Joran van der Sloots betrokkenheid bij de verdwijning van Natalee Holloway. ‘Ik heb meer macht dan een officier van justitie.’

De meest bekeken programmamaker van 2008 luncht vandaag met één krentenbol en een kopje thee. Alleen. In zijn kamer bij Endemol. Op de witte bank bij zijn jaloersmakend netjes ingerichte archiefkast. Peter R. de Vries, de man van zeven miljoen kijkers, ritselt het broodje uit een plastic zakje met de nieuwsgierige voldoening van een schooljongen.
‘Normaal ga ik naar de kantine hoor, jongens’, lacht de Emmy-award winnende misdaadverslaggever bijna betrapt. Peter R. de Vries is in een bijzonder goed humeur. De 52-jarige misdaadverslaggever, die dit jaar opzien baarde met de Joran-uitzendingen en zijn gelijk bevestigt zag met de ontknoping in de Puttense moordzaak, lijkt in niets op de tv-speurder die met een vermanende wijsvinger onrecht te lijf gaat. ‘Is dat mijn imago? Oh. What you see is what you get . Ik ga me niet verloochenen. Kán ik ook helemaal niet.’ Dan, met reflectieve stem: ‘Ik ben eigenlijk een heel tolerante man. Bij mij is het uiteindelijk toch: tout savoir c’est tout pardonner . Als je alles weet, kun je vergeven. Bij moordzaken kan ik me soms goed in de dader inleven. Dan heeft een man zijn vrouw vermoord, maar hoor je tijdens de rechtszaak hoe zij hem jarenlang heeft getreiterd en vernederd. Man, ik had allang dat broodmes gepakt.’ Wat ís dit? Peter R., de misdaaddominee die oordeelt over goed en kwaad, die mild wordt? ‘Misschien ben ik over twee jaar wel weg. Dan sta ik niet meer in de piste’, zegt hij. ‘Je moet een kéér stoppen toch? Dertig jaar heb ik op de barricaden gestaan. Nooit een half jaartje zeilen ofzo. Dat vergt veel energie, zeker dit jaar. Je moest op vele borden tegelijk schaken. Pers te woord staan, vliegtuig in, vliegtuig uit én nieuwe afleveringen opnemen. Zoiets trekt een wissel op je. Het gaat om zaken van leven en dood. Je spreekt met getraumatiseerde familieleden. Ik sleep een net met nazorggevallen achter me aan.’ De Joran-hype overviel hem. ‘Journalisten die nooit iets aan misdaad doen, begonnen zich ineens te bemoeien met deze zaak. In een vergelijkbaar drama als Gemma van der Boom (een meisje dat net als Natalee Holloway spoorloos verdween) was er niemand die reageerde, terwijl ik daar net zoveel moeite in heb gestoken. De ontknoping van de Puttense moordzaak heeft voor mij persoonlijk meer betekenis – De Vries toonde aan dat de twee verdachten vrijuit moesten gaan, red – dan Joran. Dat was mijn moment van het jaar.’ Peter Rudolf de Vries groeide op in een gereformeerd gezin met zes kinderen in Amstelveen. Vader de Vries was, bleek na zijn dood, in de oorlog betrokken bij een verzetsactie waarbij Duitsers werden geliquideerd. Zet zijn zoon het werk voort met gewroet in duistere zaken? Ontwijkt de vraag: ‘Wat mijn vader heeft gedaan is nooit opgehelderd. In zijn oude BVD-files stond niks’, zegt hij. Dan droog: ‘Maar mijn opvoeding heeft me zeker iets bijgebracht waardoor ik nu sta waar ik sta.’ Met de huidige christen-socialistische regering heeft hij geen enkele klik. Hij illustreert zijn afkeer met een voorbeeld: ‘Als ik zo’n Rouvoet op de Antillen zie in zo’n donker gereformeerd pak in de brandende zon, met van die dikke schoenen aan, denk ik: doe eens een leuk zomertenue aan! Dat symboliseert hoe zo iemand in elkaar zit.’ In zijn privéleven is De Vries eerder hippieachtig dan de afgeknepen superspeurder waar sommigen hem voor aanzien. Hij is een voorstander van legalisering van softdrugs. In zijn verkiezingspamflet in 2005 pleitte hij zelfs tegen de financiering van ‘bijzonder (lees: christelijk) onderwijs’ en in huiselijke kring hanteert hij de omgangsvormen van het vrije huwelijk. ‘Ja, en mijn vrouw (een kunstenares die onder meer vrouwelijk naakt schildert) geniet dus dezelfde privileges als ik’, verduidelijkt hij. Van ongecontroleerd machismo is de misdaadjournalist wars. Ondanks zijn gespierde torso, die hij drie keer per week afbeult in de sportschool, gedroeg hij zich als een gentleman toen plaaggeest Steve Brown hem een trap onder zijn billen gaf. ‘Ik had hem aangekund’, zegt hij, ‘maar ik heb geen zin om met de knoopjes van mijn hemd en een bloedlip voor het oog van de camera over straat te rollen en dat iedereen zegt: die De Vries is ook een agressief mannetje hoor.’ De oudejaarsgedachten nopen hem echter wel te beslissen wat hij de volgende seizoenen gaat doen. Na zijn mislukte poging een politieke carrière te starten en de afwijzing na zijn open sollicitatie bij Ajax, beraadt hij zich op de toekomst. Keert hij terug op het Binnenhof nu de helft van Nederland hem in actie heeft gezien met Joran? ‘Nee’, zegt hij resoluut. Stilte. ‘Nee. Gaat niet gebeuren.’ Wat dan wél? ‘Ik heb nog geen idee. Ik moet in januari met Endemol praten over de verlenging van mijn contract dat in juni afloopt. Daar moet iets bij.’ De sterspeler kent zijn marktwaarde, maar is realistisch genoeg om te weten dat de Endemol en SBS ook aan winstdoelstellingen moeten voldoen. ‘Dit is een duur programma. Achttien man op de payroll , nog zonder de kosten aan camera en montage’, somt hij op. ‘We zijn een vlaggenschip, net als het RTL Journaal en Hart van Nederland , maar hoe lang wil je dat financieren in deze tijd?’ Hoeveel wil hij erbij? ‘Oh, zelf hoef ik niets. Met mij gaat het heus wel goed. Mijn zorg: kan ik goede mensen houden? Dat moet wel worden betaald’, zegt hij. Dan met zelfkennis: ‘Ik ben een lastig man om mee te werken, een slavendrijver. Ik weet dat mensen soms diep moeten zuchten. Maar als het om mijn personeel gaat, ga ik er echt vóór liggen. Als we naar LA vliegen wil ik business-class en een tophotel, zeker als we dezelfde dag meteen aan de bak moeten. Dat vind ik een voorwaarde. Ik ben geen zakenman, maar een journalist. Dat is altijd een strijd.’ Het zou dus kunnen zijn dat er volgende seizoen geen Peter R. de Vries op televisie is? ‘Dat zou kunnen. Ik zit ook te denken aan andere programma’s, aan een talkshow bijvoorbeeld, waarbij ik wat meer in een vrije rol kan opereren. Misschien ga ik wel een boek schrijven.’ Staan zijn opvolgers klaar? Het afgelopen jaren trad Alberto Stegeman een paar keer uit zijn schaduw met onthullende undercover reportages. Hij verzit even. ‘Dat is geen misdaadjournalist. Hij doet soms iets aan misdaad en gebruikt verborgen camera’s. Ik zet de verborgen camera ook wel eens in, maar doe veel meer feitenonderzoek.’ Treedt misschien zijn 19-jarige zoon Royce in zijn voetsporen? De Vries junior, die rechten gaat studeren, heeft recent een bezoek gebracht aan Heineken-ontvoerder Frans Meijer in Paraguay, 14 jaar na de onverwachte confrontatie met de misdaadreporter. De toenmalige Panorama -verslaggever onthulde de woonplaats van de voortvluchtige Meijer die daarna zijn straf alsnog moest uitzitten. ‘Mijn zoon studeert Spaans in Buenos Aires. Hij is 24 uur met de bus naar Ascunsion gereden. Meijers vrouw deed open, want ik weet niet of Frans de beste herinneringen aan de naam De Vries bewaart.’ Hij verhult zijn trots niet voor de onverschrokken poging, maar hoopt niet dat zijn zoon journalist wordt. ‘Altijd een belasting om ‘de zoon van’ te zijn.’ Misschien kan Royce straks als officier ‘Jorans’ achter de tralies krijgen die nu nog vrij rondlopen. Is de macht van Vrouwe Justitia uiteindelijk niet groter dan de macht van zijn camera? ‘Ik ben veel machtiger dan een doorsnee jurist of een officier van justitie.’