Als je een politieman uitscheldt voor ‘klootzak’, komt je dat te staan op een behoorlijke boete. Als je een agente toebijt dat ze ‘een ordinaire stinkhoer’ is, ga je met handboeien om naar het politiebureau. Er wordt dan proces-verbaal opgemaakt en je krijgt een dagvaarding om voor de politierechter te verschijnen. En die weet meestal wel raad met verdachten die zich verbaal te buiten gaan tegen een ambtenaar in functie. Justitie noemt dit ‘zero tolerance beleid’, wat vrij vertaald betekent: we pikken niets… Ik denk niet dat er veel mensen zijn die met deze aanpak problemen hebben. Omgekeerd verwachten we natuurlijk hetzelfde fatsoen, maar het merkwaardige is dat de politie er in een verhoorsituatie met verdachten heel andere maatstaven op na blijkt te houden. Dit is aan het licht gekomen door de Haagse strafpleiter mr. A. Westendorp, de raadsman van de 48-jarige Cihan S., die eind september 2003 in haar cel zelfmoord pleegde door zich op te hangen aan haar hoofddoek. De vrouw zat in voorlopige hechtenis voor de gruwelijke moord op haar nichtje Kumral Bagci. Het in negen stukken gesneden lichaam van het 7-jarige meisje werd op 23 juni 1995 in een paar tassen en vuilniszakken in Den Haag gevonden. Afgelopen jaar werd het vastgelopen onderzoek nieuw leven in geblazen en werden Cihan S. en haar zoon gearresteerd. De kindermoord zou mogelijk het gevolg zijn van een verkeerd afgelopen overspelaffaire tussen de vader van Kumral en de gearresteerde vrouw. Cihan S. ontkende in alle toonaarden haar betrokkenheid en zolang het tegendeel niet door een onafhankelijke rechter is vastgesteld wordt een verdachte geacht onschuldig te zijn, zo luidt de wet. En daar hoort een beetje respectvolle verhoormethode bij. Nu haast ik mij om te zeggen dat een verhoor natuurlijk wel bedoeld is om iets te weten te komen en dus moet er soms wel enige druk worden uitgeoefend. Je mag best laten merken dat je vermoedt dat iemand liegt of iets verbergt en je hoeft een verdachte ook echt niet met ‘majesteit’ aan te spreken. En als de verdachte het bloed onder je nagels vandaan haalt, verwacht niemand dat je vriendelijk blijft glimlachen. Maar een verhoor moet wel over feiten gaan, moet waardig blijven en mag nooit ontaarden in een psychologische oorlogsvoering, waarbij de verdachte wordt beledigd, geïntimideerd en vernederd. Dat heeft niets met een professioneel verhoor te maken en zo’n aanpak leidt ook eerder naar een valse bekentenis, dan naar de waarheid.

In de zaak van Cihan S. heeft de recherche het heel erg bont gemaakt, zo ontdekte advocaat mr. Westendorp, toen hij na de zelfmoord de videobanden van de verhoren bekeek. Zijn cliënte werd door de mangel gehaald, op een wijze waarbij de beruchte Zaanse verhoormethode een theekransje was. Terwijl de rechercheurs met stemverheffing spraken, op tafel sloegen en de vrouw geboden hen aan te kijken, voegden zij haar bij herhaling dingen toe als: ‘Je bent geen mens, maar een beest… je bent geen beest, maar een monster. Je bent een ordinaire stinkhoer’. En over de moord op Kumral vroegen ze de ontkennende vrouw: ‘Hoe ziet dat er uit, een kind van zeven jaar spartelend in doodstrijd? Zie je het dode hoofd van Kumral voor je? Hoe werkt dat een kind afslachten? Heb je het de keel afgesneden? Vies hé… het bloed spuit alle kanten op, terwijl het hartje nog doorklopt. Heb je het toen als een varken opgehangen om uit te laten bloeden? Mochten jouw kinderen helpen met de rotzooi opruimen? Vijf liter bloed van een kind van zeven jaar, dat is een halve emmer. Dat bloed gaat klonteren, dat ruikt…’. Vervolgens werd ‘het rot wijf, de egoïstische trut, de vieze vuile leugenaarster’ voorgehouden dat haar eigen kinderen ongetwijfeld ook vermoord zouden worden als ze niet bekende. ‘Je bent het laagste van het laagste. Leugenachtig monster! Vuile vieze hoer! Je offert je eigen kind op, je bent een monster’. Enzovoort, enzovoort. Twee dagen later hing de vrouw zich in haar cel op. Wie denkt dat de verhorende rechercheurs meteen op non-actief werden gesteld, vergist zich.Een onderzoek van de Rijksrecherche naar de feiten en achtergronden van deze suïcide leverde op ‘dat geen van de betrokkenen bij dit betreurenswaardige incident iets valt te verwijten’. Volgens het rapport is ‘niet gebleken dat het verhoor een dusdanige psychische druk veroorzaakte dat er een relatie met de zelfdoding zou kunnen zijn’. Hoe durf je het op te schrijven! Natuurlijk kun je niet exact aangeven welke factoren bepalend waren voor de zelfmoord, maar uitsluiten kan je het helemaal niet. Integendeel, we kunnen veilig aannemen dat de vrouw het allesbehalve een opbeurend verhoor heeft gevonden. Het is een regelrechte schande dat dit alles gebeurd is, maar nòg erger is dat onze justitieautoriteiten dit gewoon goed willen praten en doen alsof dit allemaal tot de normale politiepraktijk behoort. Welk kamerlid maakt zichzelf eens nuttig en schopt hier een enorme rel over?

Panorama nr. 11: maart 2004