Afgelopen woensdag, 5 november, was ik voor opnamen vanuit ‘t Gooi onderweg naar Zaandijk, toen ik op de A1 – richting Amsterdam – in mijn achteruitkijkspiegel snel dichterbij komende blauwe zwaailichten opmerkte. Het waren drie motoragenten, die drie auto’s escorteerden. Er werd met duizelingwekkende snelheid gereden. Omdat ik in het verleden weleens vaker hoogwaardigheidsbekleders en leden van het Koninklijk Huis heb meegemaakt die – gedekt door een zwaailicht – alle verkeersregels aan hun laars lapten, was ik waakzaam. Voor wie moest er zo ruim baan worden gemaakt? Toen de colonne passeerde kon ik zou gauw niks ontdekken en zette de achtervolging in. Ik noteerde de drie kentekens van de auto: 10-LK-ZT, RZ-XX-65 en 37-GK-GX. Van de A1 draaide de colonne de A10 op door de Zeeburgertunnel. Er werd gereden alsof de duivel hen op de hielen zat. Mijn snelheidsmeter liep op tot boven de 200 kilometer (!) per uur. Als een wervelstorm raasde men over het wegdek, de overige auto’s die niet harder dan honderd mochten, als herfstbladeren aan de kant blazend. Bij de afslag Volendam – Amsterdam-Centrum zag ik dat er zich ineens een auto met AA-kenteken bij het gezelschap voegde, wat betekende dat er een lid van het Koninklijk Huis in het spel was. Ik kon echter niet zien wie en omdat ik zelf naar Zaandijk moest, haakte ik op dat moment af.
Terug op de redactie liet dit voorval mij niet los. Waarom moest er zo achterlijk hard worden gereden? Als er brand was in een van de paleizen: oké. Als Máxima vroegtijdig barensweeën had: heel begrijpelijk. Als er sprake was van een aanslag of terroristische dreiging: go ahead! Maar als dit niet aan de orde was rijst natuurlijk de vraag waar dit soort wegpiraterij op slaat. Als u en ik op diezelfde weg 105 kilometer rijden, ligt er immers een week later een acceptgiro van het Justitieel Incassobureau op de mat. Ik stuurde daarom een fax naar de Rijksvoorlichtingsdienst en vroeg hen mij mede te delen wat de aanleiding was ‘om op een weg waar maximaal 100 kilometer is toegestaan, gedurende lange tijd meer dan het dubbele te rijden?’ Ook wilde ik weten voor wie het escorte precies bedoeld was en wat de bestemming was die dit gejakker noodzakelijk maakte. Het schriftelijke antwoord van directeur Eef Brouwers was zeer kort: “De RVD kan de vragen die u ons toezond niet beantwoorden. Met vriendelijke groeten…” Nu werd ik een beetje nijdig. Hoe zo niet beantwoorden?? Wat is dat voor flauwekul? Ik belde Brouwers op om een nadere toelichting. Zijn uitleg was dat de RVD ‘vanwege veiligheidsredenen niet bevoegd’ is om mededelingen te doen over waar en waarom auto’s van het Koninklijk Huis rijden. “Dat is een principe kwestie”, aldus Brouwers. Of dit een vrijbrief inhield voor de chauffeurs om zich naar believen ongestraft kunnen te misdragen was een vraag die ik niet bij hem maar bij ‘andere instanties’ moest neerleggen, zei hij. Dat deed ik dus. Ik schreef ook een fax naar het korps Landelijke Politiediensten (KLPD), waar de motorescorte onder valt. Woordvoerder Alek de Jong antwoordde in een schriftelijke reactie behoedzaam: “Ik deel u mede dat het KLPD over beveiligingsopdrachten geen mededelingen doet. Dit ter ondersteuning van het veiligheidsconcept en de persoonlijke levenssfeer van de te beveiligingen personen.” En over de verdubbeling van de toegestane snelheid: “Ik kan u mededelen dat in het onderhavige geval het beveiligingsconcept overschrijding van de maximumsnelheid noodzakelijk maakte.” Ambtelijk afpoeieren heet dat! Op deze manier kan dus niemand verhaal halen waarom er zo achterlijk hard werd gereden.
De volgende dag keek ik nieuwsgierig in de krant of er iets stond over de geboorte van een Oranje-nazaat of over een verijdelde terreuraanslag op een lid van het Koninklijk Huis, maar nee, niets van dat alles. Wel zag ik een verhaal waarin stond dat prins Bernhard de ochtend er voor in het centrum van Amsterdam de Erasmusprijs had uitgereikt aan voedselexpert Alan Davidson. Koningin Beatrix en Prins Willem Alexander waren er ook bij. Evenals Pieter van Vollenhoven, die jarenlang heeft geijverd voor het bevorderen van… de verkeersveiligheid! Voor deze gezellige bijeenkomst moest dus meer dan 200 kilometer per uur worden gereden… Alsof de genodigden verontwaardigd waren opgestapt als de prins door de verkeersdrukte een paar minuten later was gekomen, zoals alle gewone automobilisten op de A1 dagelijks meemaken. Wie dan te hard rijdt krijgt van de politie te horen dat hij maar eerder thuis moet vertrekken en krijgt een vette prent. Als ik u was zou ik deze column uitknippen en bij uw rijbewijs bewaren voor het geval u een keer wordt aangehouden omdat u ergens 115 rijdt waar 100 kilometer is toegestaan. Vervolgens kunt een beroep doen op het in de wet verankerde gelijkheidsbeginsel…
Panorama nr. 47: november 2003
