Ik heb er maar eens een schaar bij gepakt, want het laatste jaar zag ik iets teveel van die berichtjes, ergens onder aan de buitenlandpagina. Het duurde niet lang of ik had een aardig stapeltje. Met kopjes als: MAN 22 JAAR ONSCHULDIG IN CEL of DNA TOONT ONSCHULD VEROORDEELDE MOORDENAAR AAN. In de tijd dat ik zelf nog bij de krant werkte noemden we dat een ‘stoppertje’, een kort bericht dat je overal kwijt kon. Handig. Tien regels met onnoemelijk, niet meer goed te maken mensenleed. Leest u maar even mee.
De 49-jarige Jerry Frank Townsend, een geestelijk gehandicapte man uit Florida, kwam onlangs op vrije voeten nadat hij 22 jaar had vastgezeten voor zes moorden die hij helemaal niet had gepleegd. Hij was tot zeven maal levenslang veroordeeld, maar nieuw DNA-onderzoek pleitte hem volledig vrij, nadat de beste jaren van zijn leven achter de tralies waren vergruisd. De 29-jarige Joaquin Jose Martinez uit Tampa zat slechts vijf jaar onschuldig in de gevangenis, maar wel op de even gevreesde als beruchte ‘Deathrow’. Hij ontsnapte maar ternauwernood aan de dood, want zijn executiedatum was al vastgesteld toen zijn onschuld werd aangetoond. Martinez werd veroordeeld voor een dubbele moord en had een advocaat die eerder een straf dan een hulp was. Op het laatste nippertje bleek dat ontlastend bewijsmateriaal was weggelaten. De 45-jarige Glen Nickerson uit Californie, kwam afgelopen week vrij na 17 jaar voor niets in de lik te hebben gezeten. Hij werd in 1984 tot levenslang veroordeeld voor een dubbele moord, maar pas onlangs werd de echte dader gepakt en werd Nickerson zijn leven teruggegeven, althans dat wat er nog van over is. Niet altijd wordt de onschuld op tijd vastgesteld. De 19-jarige Derek Bentley uit Engeland, die in 1953 werd opgehangen omdat hij verwantwoordelijk zou zijn voor de dood van ene politieman, werd onlangs alsnog gerehabiliteerd. Volgens het hof had hij een ‘schandelijk oneerlijk proces gehad’ en was de rechter ‘op een flagrante manier partijdig’. Misschien kan dit nog in zijn grafsteen worden gebeiteld. De 34-jarige Christopher Ochoa, uit Austin, Texas, zat 13 jaar in de bak voor de moord op een 22-jarige vrouw waar hij niets mee te maken had. Hij was tot levenslang veroordeeld, maar moest wel op vrije voeten worden gesteld toen nieuw DNA-onderzoek de echte dader aanwees. De 30-jarige Richard Dantzinger, de maat van Ochoa, werd slechts tot 99 jaar veroordeeld en was evenzeer onschuldig. Hij komt ook vrij, maar is in de gevangenis door medegedetineerden zodanig gemolesteerd dat hij ernstig geestelijk gehandicapt raakte. ‘Zijdelingse schade’ noemt men dat. De 69-jarige Brit Patrick Nicolls zat al 23 jaar in de gevangenis eer aan het licht kwam dat hij de dood van een bejaarde vrouw niet op zijn geweten had, maar dat zij was gestorven aan een gewone hartaanval. Anthony Porter zat sinds 1982 op ‘deathrow’ voor een dubbele moord in Chicago en wachtte op zijn executiedatum. De jongen had een IQ van 51 en werd bijgestaan door een advocaat die regelmatig in slaap sukkelde. Zijn veroordeling was een opeenstapeling van blunders. Studenten die zich om zijn lot bekommerden, ontmaskerden recent de echte dader.
En zo kan ik nog wel even doorgaan. Als u zelf oplet ziet u deze berichtjes ook regelmatig staan. En dan heb ik het nog maar niet over meer beroemde dwalingen als die van de Guildford Four en de Birmingham Six. En toch geloven de meeste Nederlanders nog altijd dat zoiets niet bij ons voorkomt. Wij zijn het enige land in de wereld met een feilloze rechtspraak. Denken ze. Hopen ze. Of zal de ‘Puttense moordzaak’ nu eens een ‘stoppertje’ worden op de buitenlandpagina van de New York Times? ‘Dutch Justice failure: The Putten-Two innocent!’
Panorama nr. 30: juli 2001
