Er wordt mij wel eens gevraagd welke krant of tijdschrift in mijn ogen het beste misdaadnieuws brengt. Is dat De Telegraaf met zijn primeurs, het beschouwende NRC Handelsblad, Panorama met zijn lange staat van dienst, of bijvoorbeeld Vrij Nederland met zijn onthullingen? Ik zal u zeggen: geen van allen. Het beste en meest complete misdaadnieuws wordt gebracht door de ‘Knipselkrant’ van mijn eigen programma! Het bevat alles over misdaad – nieuws, achtergronden, commentaren, interviews, recensies – uit alle kranten en tijdschriften van die dag. Onze documentaliste Murielle Hansen ‘knipt’ alles uit, kopieert dat en bindt het tot een dikke knipselkrant. Als je die gelezen hebt, weet je echt alles wat er zich in de onderwereld heeft afgespeeld. Elk artikeltje wordt bovendien gerubriceerd in een computersysteem en als ik dus een brief binnenkrijg die refereert aan een steekpartij of een aanranding op een camping in Cadzand of Zierikzee vier jaar geleden, dan legt Murielle de knipsels daarvan tien minuten later op mijn bureau. Een onmisbaar naslagwerk.

Onlangs zat ik in onze knipselkrant te lezen en viel mijn oog op een rechtbankverslag in het Utrechts Nieuwsblad over de moord op de 29-jarige Miranda Rijswijk uit de Domstad, die in maart van vorig jaar door haar echtgenoot Jan-Willem E. was gewurgd. Het stel was nog maar heel kort getrouwd toen haar stoffelijk overschot in een vakantiehuisje in het Belgische Haan werd aangetroffen. Miranda stond bekend als een labiele vrouw, met wisselende relaties en constante geldzorgen. Ze was halsoverkop getrouwd toen E. haar een meer florissante toekomst schilderde, ook al kende ze hem nog maar vijf weken. De 38-jarige E. beweerde tegen de politie dat hij een woedeaanval had gekregen toen Miranda zich wilde onttrekken aan hun plan om gezamenlijk zelfmoord te plegen. Wat er toen gebeurd was, kon hij zich niet herinneren… Zijn eigen zelfmoordpoging was mislukt, verklaarde hij. De officier van Justitie kwam tijdens de zitting met een heel ander verhaal, zo las ik. Hij maakte er melding van dat Jan Willem E. kinderpornofoto’s op zijn pc had opgeslagen en dat Miranda dit toevallig had ontdekt, samen met een aantal halfblote foto’s van haar eigen jonge kinderen uit een vorige relatie. En terwijl ik artikel belangstellend zat te lezen, zag ik ineens dat mijn eigen naam er in voorkwam. Er stond: ‘Toen de Utrechter Jan Willem E. hoorde dat iemand een e-mail had gestuurd naar het televisieprogramma van Peter R. de Vries met daarin de onthulling over de kinderporno, bleef er volgens het Openbaar Ministerie voor hem maar een uitweg over: Miranda moest dood’. Hé… Wat!?? Ik kreeg een schok. Had iemand ons hierover een e-mail gestuurd? En was Miranda vermoord toen dat uitkwam? Het zei me niets, terwijl ik dat dan toch had moeten weten. Omdat we binnenkomende e-mailtjes net zo opslaan als alle krantenknipsels, vroeg ik mijn secretaresse Sylvia om dit eens na te slaan. Even later bleek dat een vriendin van Miranda ons inderdaad vijf weken voor de moord had aangeschreven. Ze attendeerde ons op Jan Willem E., die ze beschreef als een ziekelijke fantast. De man gaf zich uit als geheimagent, schreef ze. Hij ‘werkte’ op de gekste tijden, maar zijn vrouw zag nooit een salarisstrookje. Ze maakte er melding van dat de goedgelovige Miranda door hem werd geterroriseerd: hij controleerde haar permanent, ze mocht niets en hij maakte haar wijs dat in het huis film en afluisterapparatuur was verborgen, waardoor hij – op afstand – precies wist wat ze deed. Ook schreef ze dat de computer van E. ‘volstond met meisjes’ die hij zogenaamd voor zijn werk als zedenrechercheur nodig had. De vriendin sloot af met: ‘Ik heb geen bewijzen, maar hij is echt een gevaarlijk mannetje. Als ik het mis heb is er iets mis met mijn instinct’.Dit was dus het mailtje dat volgens de aanklager de ‘trigger’ was voor de moord op Miranda. Uit onze administratie bleek dat we de ontvangst hadden bevestigd, maar niet in actie waren gekomen. In de stroom van dagelijkse e-mailtjes was dit bericht door mij niet als echt alarmerend opgevat. Het ging om volwassen mensen en het was niet Miranda zelf geweest die aan de bel trok, maar haar vriendin. E. kwam weliswaar over als een huistiran, maar dat wilde nog niet zeggen dat we daar als misdaadprogramma meteen op af moesten. En dat zijn computer ‘volstond met plaatjes van meisjes’, zag ik ook niet meteen als bewijs van een kinderpornonetwerk. Maar ja, achteraf gezien bleek nu natuurlijk dat er met het inschattingsvermogen van haar vriendin inderdaad niets mis was. Maar wat koop je voor zulk gelijk, als je vriendin is vermoord? Het maakt het alleen maar extra tragisch…

Noot: Jan Willem E. is veroordeeld tot vier jaar cel plus tbs.

Panorama nr. 4: januari 2004