Het beroep misdaadverslaggever spreekt velen tot de verbeelding, zo ervaar ik, en als ik mensen ontmoet duurt het nooit lang of het is onderwerp van gesprek. Het valt me daarbij op dat men altijd twee dingen van mij wil weten: of het niet gevaarlijk is wat ik doe en waar mijn fascinatie voor misdaad toch vandaan komt. Of het gevaarlijk is heb ik al regelmatig toegelicht, maar het verhaal waar mijn interesse voor ‘misse daden’ vandaan komt is voor u een primeurtje, want dat heb ik eigenlijk nooit eerder verteld. Meestal mompel ik dat ik van jongs af aan al wordt geboeid door misdaadnieuws en bijvoorbeeld de moorden op John F. Kennedy en Martin Luther King op de voet volgde, maar ik heb altijd weggelaten dat het vooral een – Nederlands – misdrijf is geweest dat mijn interesse voor de misdaadjournalistiek goed heeft doen ontwaken.

Daarvoor moeten we terug naar november 1970, toen ik een schooljongen van veertien jaar was. In die tijd speelde een van de meest geruchtmakende delicten uit onze misdaadgeschiedenis, die bekend is geworden als de ‘De Delftse wurgmoord’. Slachtoffer was de 21-jarige Ada Lansbergen, die in haar flatwoning aan de Papsouwselaan in Delft werd gewurgd, kort nadat haar man ‘s morgens naar zijn werk was gegaan. Dat is natuurlijk afschuwelijk, maar zo zult u zich afvragen, wat maakte de Delftse wurgmoord nou zo bijzonder? Welnu, het unieke was dat de dader na de moord veelvuldig contact zocht met de media en de politie vernederde en uitdaagde. De moord kreeg een lugubere extra dimensie, toen de man in brieven en gesprekken met de Delftsche Courant liet weten dat hij Ada Lansbergen ‘per vergissing’ had gedood. Hij had het eigenlijk gemunt op de vrouw van een Delftse rechercheur, die precies een verdieping onder Ada woonde, zo zei hij. Hij was op de verkeerde etage beland. Het was een bijzonderheid die bleek te kloppen en het dreigement van de dader dat hij zijn fout nog wel zou herstellen, ronduit angstaanjagend maakte. Hij bleek ongelooflijk goed op de hoogte en hij gaf details van de moord die niemand kon weten. In de kranten werd uiteraard uitgebreid verslag gedaan van de moord en het duurde niet lang of de aanduiding ‘de Delftse wurger’ was gemeengoed. Op mij, als tiener, maakte de zaak enorme indruk. ‘s Morgens vroeg snelde ik als eerste naar de deurmat om in de krant na te slaan of de Delftse wurger weer iets van zich had laten horen, of misschien zelfs zijn dreigement wel had waargemaakt. Het feit dat de onbekende moordenaar, waar de recherche met man en macht jacht op maakte, contact zocht met een verslaggever, vond ik imponerend. Ik weet nog heel goed dat ik, iedere letter spellend, op dat moment dacht: ‘tjonge jonge, stel je toch eens voor dat je dat als journalist overkomt…’ En vanaf dat ogenblik leek mij dat het boeiendste beroep dat er bestond. Het klinkt nu misschien een beetje lachwekkend en puberaal, maar zo is het wel gegaan. De Delfste wurger werd uiteindelijk pas weken later gepakt, toen hij inderdaad een poging deed nog een vrouw te wurgen. Heel Nederland haalde opgelucht adem toen de 24-jarige Hans K., een verkoper, werd aangehouden. Het bleek dat de dader een psychopaat was, die precies tegenover de flat van Ada Lansbergen woonde en hen met een verrekijker had bespied. Daarom wist K. precies wanneer haar man de deur uitging. De moord was overigens – zeer waarschijnlijk – geen zedendelict, maar een ordinaire uit de hand gelopen beroving. Met zijn brieven en telefoontjes aan de krant had de Delftenaar de illusie dat hij de recherche op een dwaalspoor kon brengen. K. werd door de rechtbank niet toerekeningsvatbaar verklaard en verdween in de Van Mesdagkliniek, waar hij deze tragedie nog van een wrange noot voorzag door daar precies een jaar na de moord zelfmoord te plegen. En hoewel dit nu de eerste keer is dat ik over de zaak heb geschreven, zou je kunnen zeggen dat de moord op Ada Lansbergen toch een grote rol in mijn carrière heeft gespeeld…

Panorama nr. 35: augustus 2001