Astrid van der Star had er schoon genoeg van om als kledingverkoopster dames met maat 48 in maatje 44 te proppen. Toen ze op de mannenafdeling van het huis van bewaring aan de Noordsingel in Rotterdam een gevangenisbewaarder zochten, was ze dan ook meteen verkocht. Het boek Onder criminelen geeft een interessant inkijkje in haar baan achter de tralies, waar ze het “levenslang” volhield.
Karbonademoord
Door sommige gedetineerden raakte Van der Star gefascineerd, zoals de 64-jarige Henk die zijn tiranniserende vrouw vermoordde. Ze maakte hem het leven zuur, bepaalde wat zijn taken waren en had commentaar op alles. Jarenlang liep hij met het plan rond om bij haar weg te gaan. Tot hij op een kwade dag karbonades aan het bakken was en zijn vrouw hem voor de zoveelste keer het bloed onder de nagels vandaan haalde. In een opwelling haalde hij uit met de hete pan. De karbonades vlogen de kamer door. Zijn jarenlange frustraties kwamen samen in dat ene moment: met één klap sloeg hij haar dood.
Henk voelde zich zo vrij als een vogeltje in de cel: niemand die hem bekritiseerde of afkraakte. In de gevangenis, zegt hij, heeft hij zich nog nooit zo vrij en blij gevoeld.
Huwelijksaanzoek
Van andere gevangenen kreeg Van der Star letterlijk de rillingen over haar rug. Zoals van de man die het 3-jarige dochtertje van zijn vriendin doodsloeg. Met lood in de schoenen schuifelde Van der Star de eerste keer naar zijn cel, maar de bruut die ze kende van alle voorpagina’s bleek in werkelijkheid een klein, tenger mannetje. Kort daarop werd hij door de moeder van het doodgeslagen kind – bij wijze van beloning – in de gevangenis ten huwelijk gevraagd.
Met bajesklant Richard had Van der Star juist medelijden. Van de een op de andere dag verdween zijn 4-jarige dochtertje. Het kind werd nog diezelfde avond niet ver van huis terug gevonden, verkracht en vermoord. De dader bleek een goede vriend van het gezin, die inmiddels naar België was gevlucht. Richard schafte een pistool aan, ging zijn zogenaamde vriend achterna en schoot hem ter plekke dood.
Het verhaal van Richard ging Van der Star niet in de koude kleren zitten. “We mogen het recht niet in eigen hand nemen, dat weten we alllemaal, maar toch voelde ik begrip voor zijn daad. Hoe zouden wij handelen als het om ons eigen kind ging?”
Jan en de kanarie
En zo komen er nog talloze bizarre, verdrietige en komische gebeurtenissen in het boek naar voren. Zo schrijft Van der Star over gedetineerde Jan-met-de-kanarie die haar het leven zuur maakt, over de ontsnappingspoging waarbij de ontsnapte crimineel een huis met twaalf illegale vluchtelingen binnen rent en over de gevangene die ongestoord wilde poepen. Kortom: een verrassend kijkje in de coulissen van een mannengevangenis.
Titel: Onder criminelen
Auteur: Astrid van der Star
Uitgeverij: Forum
ISBN: 9789049200770
Prijs: 17,95






