Sybine Jansons

Het was een zaak die hem volledig had opgeslokt: de vermissing en de gewelddadige dood van de 13-jarige Sybine Jansons. Het beeld van de klasgenoten en vriendinnen die stonden opgesteld rond haar witte kist, zal rechercheur Marcel Tiehuis nooit vergeten. Hij had het meisje dat in de kist lag nog nooit gesproken, maar het was alsof hij haar al jaren kende.

De moord op Sybine Jansons in januari 1999 heeft geen van de betrokkenen onberoerd gelaten. Ook auteur Cees Koring, die bijna veertig jaar als (misdaad)verslaggever bij de Telegraaf werkte, werd door de zaak gegrepen en heeft er daarom nu een boek over geschreven. “Moorden waarbij kinderen het slachtoffer zijn hebben me altijd ontzettend geraakt”, vertelt Koring. “Sybine was nog maar dertien toen ze uit het leven werd gerukt. Het was een heftige, emotionele zaak voor iedereen die erbij was betrokken.”

Twijfels en fouten

De 13-jarige Sybine verdween op dinsdag 19 januari 1999 toen ze van het Revius Lyceum in Doorn terug naar huis in Maarn fietste. Ondanks de massale speurtocht van de politie, was het een toevallige voorbijganger die ruim vijf weken later haar lichaam zag drijven in het afwateringskanaal bij Breukelen. De moordenaar van de Maarnse scholiere zou nog maandenlang vrij spel hebben.

Marcel Tiehuis en Cees Koring (Foto: Geert Snoeijer)

In zijn boek De Vrouwenjager brengt Cees Koring aan de hand van interviews en exclusief onderzoeksmateriaal de levens van onderzoeksleider Marcel Tiehuis, het slachtoffertje Sybine en haar moordenaar Martin C. samen. “Met dit boek willen we dieper ingaan op de twijfels en fouten binnen het politie-apparaat, waardoor de dader lange tijd zijn gang kon gaan”, vertelt Koring. “Daarnaast is rechercheur Tiehuis heel open geweest over zijn emoties gedurende het onderzoek.”

Serieverkrachter

De koelbloedige en gewiekste Martin C. maakte begin jaren negentig als ‘serieverkrachter’ van Amsterdam slachtoffer na slachtoffer. Nadat met een groot team jacht werd gemaakt op de vrouwenjager, kon C. in 1993 worden gepakt en berecht. In november 1998, twee maanden voor de moord op Sybine, kwam hij vervroegd vrij. Ondanks zijn verleden als zware zedenmisdadiger kon C. als buschauffeur aan de slag op een lijn die via Maarn en Doorn liep. Twaalf dagen later verdween Sybine in de bossen tussen die twee plaatsen. C. werd tijdens het onderzoek als getuige gehoord, maar verklaarde dat hij die dag niets bijzonders had gezien. Door een spelfout werd zijn naam niet in het Herkenningssyteem van de politie getraceerd.

Milde straf

In de maand na de moord op Sybine pleegde Martin C. nog twee verkrachtingen voor hij kon worden aangehouden. Eén van de slachtoffers, Sjoukje, werd na de brute verkrachting bedreigd en door Martin C. in Utrecht uit zijn auto gezet. Haar beschrijving van die wagen bracht uiteindelijk de doorbraak en zorgde ervoor dat C. kon worden gearresteerd. Het DNA van Martin C. bleek overeen te komen met sporen die onder de nagels van Sybine zijn aangetroffen. Het meisje had zich hevig verzet tegen haar belager.

Het Gerechtshof in Amsterdam veroordeelde Martin C. in 2001 tot achttien jaar celstraf en tbs met dwangverpleging voor doodslag op Sybine Jansons en de verkrachtingen van twee andere slachtoffers. Een te milde straf, meent Cees Koring. “Ik ben niet per se voor strenger straffen”, zegt de auteur. “Maar in dit geval bood levenslang de beste bescherming aan de maatschappij. Het is niet de vraag óf C. weer zal toeslaan, maar wannéér. De nabestaanden leven nog iedere dag in angst. Zal de tbs-termijn deze keer weer worden verlengd? Dat is geen leven.”

Bewondering

Martin C. heeft nog steeds geen openheid van zaken willen geven over wat er is gebeurd op de dag dat hij, verkleed als politieagent, Sybine overmeesterde. Ook over de zaak van Sjoukje heeft hij tot op heden geen open kaart gespeeld. De slachtoffers Sjoukje en Mariska spreken zelf wél in het boek, tot grote bewondering van de auteur. Koring: “Ik heb ontzettend veel respect voor de vrouwen die hebben verteld over hun leven ná de verkrachting door Martin C. Hiermee zijn ze een voorbeeld voor andere verkrachte vrouwen.”

Sybine Jansons werd in een dorpje in Friesland in besloten kring begraven

Vrijdagmiddag worden in het Appie Baantjer Museumcafé in Amsterdam de eerste exemplaren van De Vrouwenjager uitgereikt aan Nelleke van der Krogt en Marianne Carpaij. Nelleke van der Krogt presenteerde tijdens de vermissing van Sybine het tv-programma Opsporing Verzocht. Marianne Carpaij, momenteel als hoofdinspecteur in dienst van de Amsterdamse politie, was lokagent toen de vrouwenjager in de hoofdstad een serie verkrachtingen pleegde. Martin C. kon zo bijna op heterdaad worden betrapt, maar door een fout in de communicatie en de regie liep de actie uit op een mislukking.

Statement

“De actie zorgde weliswaar niet direct voor de aanhouding van de vrouwenjager, maar het blijft ontzettend dapper dat Marianne als lokvogel optrad”, meent Koring. “Net als vele anderen was zij er erg op gebrand dat de dader zou worden gepakt. Met het uitnodigen van de vrouwen willen we een statement maken richting de dader. Mede door de moed van deze vrouwen is dit boek tot stand gekomen.”

Peter over De Vrouwenjager: “Ik heb in mijn Telegraaftijd een paar jaar nauw samengewerkt met Cees en weet dat het een enorme vakman is. Zijn nieuwe boek bewijst dat weer. Ik heb het in een ruk uitgelezen. Een fascinerend, aangrijpend en beklemmend verhaal, dat door Cees op voortreffelijke wijze wordt verteld. Het is ook een noodzakelijke waarschuwing tegen figuren als Martin C., die het altijd weer opnieuw proberen.”

De Vrouwenjager
Cees Koring en Marcel Tiehuis
ISBN: 9789048809271
Uitgeverij Carrera

Marijke Kuin
Redactie Peter R. de Vries