Gerrit Stanneveld

Gerrit Stanneveld doet niet geheimzinnig over zijn verleden. De Heerlenaar was jaren verslaafd aan alcohol en drugs, schoot de vader van zijn ex-vriendin dood en opende het vuur op twee agenten. Hij praat er honderduit over. “Maar hoe vaak ik mijn verhaal ook vertel, er blijft altijd een stukje schaamte.”

Wie de nieuwe Gerrit ziet, kan zich bijna niet voorstellen dat de oude ooit heeft bestaan. Als ervaringsdeskundige geeft hij tegenwoordig lezingen en workshops op scholen door het hele land. Tijdens deze sessies spreekt hij kinderen toe hoe ze vooral níet moeten worden zoals hij.

Alcoholisten

“Ik groeide op in een familie van analfabeten en alcoholisten”, vertelt Gerrit. Zijn ouders runden een café in Voerendaal, een klein dorpje in het zuiden van Limburg. Hij werd meegesleurd in het nachtleven door de volwassenen om hem heen. “Al jong zag ik hoe dronken mensen elkaar de koppen insloegen”, herinnert Gerrit zich. “Tijdens de schoollessen lag ik dan met mijn hoofd op het tafeltje te slapen.”

Gerrit Stanneveld met zijn zoontje op de motor

Al snel was Gerrit buiten schooltijd met een groep oudere jongens bezig met het stelen van fietsen, het plegen van winkeldiefstallen en inbraken. Op 13-jarige leeftijd beroofde hij samen met zijn familie een juwelier in Geleen. “Van de opbrengst heb ik een crossbrommer gekregen”, vertelt Gerrit. “Daarbij werd duidelijk door mijn moeder gezegd dat als ik uit de school zou klappen, de brommer meteen verkocht zou worden.”

Gewapende overval

Vanaf dat moment was Gerrits toekomst bezegeld. Hij moest, net als zijn moeder, een mens worden met wie niet viel te sollen. “Ook de criminelen die bij ons over de vloer kwamen hadden het altijd over zwijgen, nooit bekennen en nooit iemand verraden”, vertelt de ex-crimineel. “Als je je daaraan hield, bouwde je in die wereld status en respect op.”

Het was een eigenschap die Gerrit zich meester maakte en die hem nooit meer heeft verlaten. Als jongen van zestien pleegde hij zijn eerste gewapende overval op een postagentschap. “Omdat ik onhandelbaar was, bracht ik bijna mijn hele detentie door in de isolatiecel”, vertelt Gerrit. “Verstoken van geluid en gezelschap, geen stoel, bed of boeken. Niks behalve een kale cel, waar het licht 24 uur per dag bleef branden.”

In Amstenrade schoot Gerrit de vader van zijn ex-vriendin dood

Heroïne

Tot zijn vijfendertigste zou Gerrit de bajes in en uit lopen. Dat hij inmiddels ook in aanraking was gekomen met heroïne, was misschien wel de reden dat hij in 1986 een verkeerde keuze maakte. In het Limburgse Amstenrade schoot hij de vader van een ex-vriendin dood. “Haar ouders keurden onze relatie niet goed”, vertelt Gerrit. “Het gaf mij het gevoel dat ik altijd al had gehad: dat ik niet belangrijk was. Op dat moment sloegen de stoppen bij mij door”.

Gerrit werd tot 12 jaar celstraf veroordeeld voor de moord, waarvan hij er acht daadwerkelijk uitzat. “Ik heb jarenlang niet de verantwoordelijkheid genomen voor deze daad”, blikt Gerrit nu terug. “Nu besef ik heel goed dat het niet aan mij is om een mensenleven te beëindigen. Dat proces heeft heel lang geduurd.”

Twintig jaar lang liep Gerrit Stanneveld de bajes in en uit

Laatste kogel

Na zijn vrijlating raakte Gerrit betrokken bij een schietpartij in een Heerlens café, waarbij een van z’n vrienden werd doodgeschoten. Maar ook zonder zijn ‘partner in crime’ ging Gerrit onverminderd door met zijn criminele praktijken. “Het ging van kwaad tot erger”, vertelt Gerrit. “De kleinste irritatie was reden om helemaal te ontploffen.”

Dat Gerrit zijn leven niet onder controle had, bleek eens te meer in augustus 1993. In Brunssum schoot hij twee agenten neer, nadat ze hem staande wilden houden omdat hij geen helm droeg. “De laatste kogel had ik voor mezelf bewaard”, vertelt Gerrit. “Ik wilde er een einde aan maken, dan was ik van al het gezeik af. Maar die poging mislukte.” Eén van de agenten zweefde in het ziekenhuis op het randje van de dood, maar overleefde net als zijn collega de aanval. Gerrit werd in het ziekenhuis behandeld aan zijn verwondingen en werd door de rechter veroordeeld tot vier jaar cel en tbs.

Vaderschap

Zijn therapie lijkt hem goed te hebben gedaan. In de Van Mesdagkliniek werd Gerrit twaalf jaar geleden bovendien vader van een prachtige zoon. “Vanaf het moment dat ik dat kleine lichaampje in mijn armen hield, wist ik dat ik hem alle liefde en zorg wilde geven die hij nodig had”, zegt Gerrit. “Ik heb zelf nooit een vader gehad die me liefde gaf. Toch ben ik al twaalf jaar in staat om goed voor mijn zoon te zorgen. Deze week heb ik zelfs de volledige voogdij gekregen.”

Dat een geharde crimineel kan veranderen in een brave burger, heeft Gerrit de afgelopen jaren bewezen. Hij is inmiddels bijna vijftig en trekt het hele land door om voorlichting te geven over alcohol, drugs en preventie van criminaliteit. “Door mijn ervaringen aan kinderen te vertellen hoop ik dat mijn falen toch een zin heeft”, besluit Gerrit. “Het blijft moeilijk toe te geven dat ik fout ben geweest en dat mijn leven een mislukking was. Maar voor klassen trek ik publiekelijk mijn masker af. Als er maar één iemand is die ik kan bereiken en die daardoor een andere keuze zal maken, ben ik al heel blij.”

Klik hier voor de website van Gerrit Stanneveld.

Marijke Kuin
Redactie Peter R. de Vries