Is justitie in België wel geïnteresseerd in het echte verhaal over de Bende van Nijvel?

Het voornemen een artikel te schrijven over de Bende van Nijvel is net zoiets als ongetraind de Mount Everest te willen beklimmen. Kortom: geen beginnen aan. Het dossier is inmiddels meer dan een miljoen pagina’s dik en hoewel de bende ruim een kwart eeuw geleden actief was loopt het onderzoek nog steeds. Vat die honderden theorieën, aanwijzingen, sporen, tapverslagen en getuigenverhoren maar eens samen tot een pakkend geheel. Daarom is de nieuwsvoorziening over de Bende de laatste jaren nogal fragmentarisch van aard. “Nieuw boek over de Bende.” “CIA mogelijk betrokken bij Bende.” “Gevonden stoffelijk overschot mogelijk van bendeleider.” En van recente datum: “Oud-bendeverdachte Robert Beijer wil praten.”

Tueurs du Brabant

Directeur Freddy Vermaelen overleeft een overval van de Bende van Nijvel op zijn supermarkt niet

Voor de jonge lezers, die wellicht nog nooit van de Bende van Nijvel hebben gehoord, eerst even dit. De Tueurs du Brabant bestond uit een groep keiharde misdadigers, die in 1982, 1983 en 1985 een reeks van moorden, inbraken en overvallen pleegde. Daarbij vielen in totaal 28 doden en ruim 40 gewonden. Het meest bekend werd de bende door de reeks zeer gewelddadige overvallen op filialen van Delhaize-supermarkten in Waals-België. Bij een raid op de vestiging in Aalst op 9 november 1985 vielen maar liefst acht doden. Bij vrijwel alle overvallen was er sprake van een duidelijke leider – “de reus” – en een harde kern van drie luitenants. Vermoedens omtrent de identiteit van de mannen zijn er genoeg geweest, maar niet één ervan sneed hout. De Bende van Nijvel is dan ook nooit gepakt.

Ondanks diverse compositietekeningen is de Bende van Nijvel nog niet gepakt

Politieke motieven

Omdat het gebruikte geweld en het hoge aantal slachtoffers bij vrijwel alle overvallen in geen verhouding stond tot de buit, kwamen er al snel vermoedens over politieke motieven en bescherming van hogerhand. De Belgische overheid zou belang hebben gehad bij destabilisering van het land, zodat er meer geld kon worden vrijgemaakt inlichtingendiensten die “oprukkend links” moesten bestrijden. Deze vermoedens werden in de loop der jaren gesterkt toen duidelijk werd dat er ogenschijnlijk bewust slecht onderzoek was verricht, waarbij diensten elkaar tegenwerkten, stukken onthielden en van incompetentie beschuldigden. Of het allemaal al niet duister genoeg was werden enkele belangrijke getuigen getroffen door het noodlot: de één verdween spoorloos, de ander liep in Brussel onder een aanstormende auto. En dan was er natuurlijk nog de vermeende betrokkenheid van enkele tot de misdaad afgegleden ex-rijkswachters…

Bob Beijer

Beijer en Bouhouche

Eén van hen is de 58-jarige Robert “Bob” Beijer. De man woont tegenwoordig in Thailand en werkte begin jaren tachtig als infiltrant bij de BOB (bewakings- en opsporingbrigade, een soort recherche), waar hij bevriend raakte met collega-speurder Madani Bouhouche. De mannen verlieten in 1983 de dienst en zetten het privé-detectivebureau Agence de Recherches et d’Ínformations op. Waaruit de naspeuringen van de ex-rijkswachters precies bestonden is nooit duidelijk geworden, maar vast staat wel dat ze zélf regelmatig bij justitie in het vizier kwamen. Zo werden hun namen genoemd in het onderzoek naar de moord op wapeningenieur Juan Mendez in 1986 en kwamen ze ook in beeld voor de moord op de Libanees-Antwerpse diamanthandelaar Suleiman Ahmad in 1989. Maar er waren ook aanwijzingen dat Beijer en Bouhouche samen met andere ex-rijkswachters actief waren geweest in de jaren 1982 -1985, precies de periode dus waarin de Bende van Nijvel dood en verderf zaaide. Harde bewijzen voor betrokkenheid van Beijer en (de inmiddels overleden) Bouhouche werden echter nooit gevonden.

Madani Bouhouche

Innerlijke rust

Maar nu zegt Beijer te willen praten. Over zijn betrokkenheid bij de Tueurs du Brabant, maar ook over de mysterieuze verdwijning van veiligheidsagent Francis Zwarts in 1982, waar zijn kompaan Bouhouche verantwoordelijk voor zou zijn geweest. Een buitenkansje voor de Belgische justitie, zou je denken. Maar voorlopig vliegt er nog niemand richting Bangkok, want het is niet de eerste keer dat de ex-rijkswachter van zich laat horen. In 1996, toen hij vast zat voor een reeks geweldsmisdrijven, bood hij (vergeefs) aan inlichtingen over de bende te verstrekken in ruil voor vervroegde vrijlating. In 2007 deed hij een nieuwe poging, waarbij een nieuwe identiteit als tegenprestatie verlangde. Maar weer kreeg hij nul op rekest. Bij zijn laatste aanbod van vorige week gaf Beijer aan te willen praten om de familie van Francis Zwarts “innerlijke rust” te kunnen geven.

Zou drie keer ook in België scheepsrecht zijn? Is dit niet het moment om de miljoen pagina’s aan te vullen met een verklaring die mogelijk écht iets te betekenen heeft? Of zouden er mensen zijn in België die het verhaal van Beijer helemaal niet willen horen?

Henk Strootman